Gelderse politici vergroten problemen in streekvervoer

De stakingen in het streekvervoer in heel Nederland slepen zich al wekenlang voort. En het einde lijkt nog niet in zicht. Integendeel, binnenkort rijdt er geen enkele streekbus meer in Gelderland. Hetzelfde geldt voor de treinverbinding van Ede naar Amersfoort. De provincie Gelderland zegt zich niet te willen mengen in het arbeidsconflict tussen de chauffeurs van ConneXXion, Veolia en Arriva en hun bazen. Maar ondertussen is er een besluit genomen dat de problemen alleen maar verergert.

De hierboven genoemde bedrijven krijgen geen vergoeding meer voor elke bus- en treinrit die niet wordt uitgevoerd. Dat heeft gedeputeerde van Haaren van Verkeer besloten. Afgelopen woensdag kreeg zij voor dit besluit de meerderheid van Provinciale Staten. In eerste instantie lijkt dat een logisch besluit. Maar zo simpel ligt het niet.

Om te kunnen begrijpen wat er aan de hand is moet dieper worden ingegaan op de oorzaak en achtergronden van het stakingsconflict in het streekvervoer. Waarom is geen van beide partijen bereid om concessies te doen?

De buschauffeurs kampen al jarenlang met een salaris dat niet is meegegaan met de steeds duurder geworden kosten van het bestaan. De rek is er allang uit als je als fulltimer niet meer kunt bereiken dan ( aan het einde van je loopbaan) een netto- salaris van 1600 euro per maand. Als je weet dat daarnaast de arbeidsomstandigheden ook nog eens steeds slechter worden ( bijvoorbeeld door en toename van meer gebroken diensten) is het zeer begrijpelijk dat dit niet meer geaccepteerd wordt.

De busmaatschappijen hebben door het winnen van een aanbesteding van de provincie toestemming gekregen om op hun buslijnen ( en ook de Vallei-treinlijn) te gaan rijden. De maatschappijen die de laagste prijzen hebben geboden waren die winnaars. Dat betekent dat ze al hebben moeten bezuinigingen op materieel en salarissen. Ze hebben nauwelijks nog ruimte om hun personeel meer te bieden. De provincie onthoudt hen nu ook nog de inkomsten voor niet gereden ritten. In dit geval is dat onterecht. In ons land bestaat er immers ( gelukkig) stakingsrecht, en daarom is er voor deze bedrijven sprake van overmacht. Maar bovendien is het gevolg van dit besluit dat de weinige ruimte die er bij hen nog was om tegemoet te komen aan de gerechtvaardige eisen van de chauffeurs verdwijnt.

Afgelopen woensdag werd er door Provinciale Staten een debat gevoerd over de stakingen. En dat leidde tot verrassende standpunten. Zo had ondernemerspartij VVD geen enkel begrip voor de situatie van de werkgevers in het streekvervoer. En GroenLinks bleek alleen gevoelig te zijn voor het tijdelijk ongemak van de reizigers door de staking, maar niet voor de sociale problemen van de buschauffeurs, en het in stand houden van het streekvervoer op langere termijn. Op de fracties van Groep van Bergen/Solidara en SP na gingen alle fracties akkoord met het stoppen van de betalingen aan de vervoersbedrijven. Daarmee vergroten de Gelderse politici de problemen in het streekvervoer.

Hoe kan dit conflict opgelost worden? En hoe houden we het openbaar vervoer duurzaam in stand? De enige oplossing ligt in Den Haag. Regering en parlement korten al jarenlang op de subsidies op het streekvervoer. Die bezuinigingen moeten worden teruggedraaid. En daarnaast wordt het steeds duidelijker dat niet alleen in de zorg, maar ook in het openbaar vervoer de marktwerking dramatische gevolgen heeft.

Het openbaar vervoer moet weer terug in overheidshanden.

Toine van Bergen
Statenlid Groep van Bergen/ Solidara
Provinciale Staten van Gelderland